Vlaamse zelfstandige geeft eigen welzijn 8 op 10, maar leeft tegelijkertijd structureel onder zware druk

Vlaamse ondernemers voelen zich goed in hun vel en geven hun algemeen welzijn gemiddeld 8,1 op 10. Achter die hoge zelfscore schuilt echter een realiteit van chronische stress, structurele vermoeidheid en financiële onzekerheid. Dit blijkt uit een onderzoek van verzekeringsmakelaar Hillewaere Insurance, samen met welzijnsexpert Waldon, bij ruim 1.000 ondernemers. “De helft van de ondernemers slaapt slecht en 4 op de 10 ervaren continue stress”, klinkt het. De experten roepen daarom ondernemers samen op om extra aandacht te besteden aan herstelmomenten, net zoals een topsporter ook rust neemt na een zware training of prestatie. “Zo vermijd je langdurig uit te vallen.”

‘En de boer? Die ploegde voort.’ De zin, afkomstig uit het bekende Nederlandse gedicht ‘Ballade van den boer’ van Johan Willem Frederik Werumeus Buning, is tekenend voor de Vlaamse zelfstandigen: ook zij blijven doorgaan. Hoewel die hun eigen algemeen welzijn best hoog inschatten, toont het onderzoek juist aan dat ze onderliggend veel stress ervaren. Zo geven ze hun stressgevoel een score van maar liefst 7,8 op 10. Dat is geen randfenomeen: stress behoort voor 41 procent tot de grootste zorgen in hun professionele leven en wordt gevoed door verschillende factoren.

Work-life integratie

Het gebrek aan mentale afstand van het werk blijkt een belangrijke bron van stress. Zo geeft 4 op de 5 zelfstandigen aan dat ze als ondernemer nooit volledig loskoppelen van hun werk. Vooral zaakvoerders met personeel (87%) slagen er moeilijk in om het werk thuis los te laten. Voor 2 op de 3 ondernemers blijven ook stressvolle dossiers nazinderen buiten de kantooruren. Bij ruim de helft van de bevraagden (53%) neemt het werk zo’n prominente plaats in dat er te weinig tijd overblijft voor het gezin. En voor 51 procent vraagt het werk zoveel energie dat het privéleven eronder lijdt. De experten geven daarbij mee dat de uitdaging niet hoeft te zijn om een perfecte balans te zoeken, maar wel om de work-lifebalance beheersbaar te maken en de slinger niet te ver te laten doorslaan. ​ ​

Structureel slaaptekort

Daarnaast is slaap ook een structureel knelpunt. De slaapkwaliteit bij ondernemers en zelfstandigen is zorgwekkend laag. Bijna 1 op de 7 ondernemers (15 procent) zegt dagelijks vermoeid wakker te worden of het gevoel te hebben dat hun slaap onvoldoende kwalitatief is. Bijna een kwart (22%) staat élke dag vermoeid op uit bed. ​

Het onderzoek polste niet alleen naar de dagelijkse slaapkwaliteit, maar ook gespreid over de week. ​ Daar zien we dat slechts 1 op de 2 zelfstandigen (51 procent) aangeeft voldoende te slapen of uitgerust te zijn. 2 op de 5 ondernemers (43 procent) zeggen dan weer meerdere keren per week vermoeidheid bij het ontwaken te ervaren of een slechte slaapkwaliteit te hebben. ​

Die slechte nachtrust heeft logischerwijs ook een negatieve impact op de productiviteit. Zo geeft meer dan 4 op de 5 ondernemers (85%) aan dat een slechte slaap hun werkprestaties beïnvloedt. ​

“Wat ons vooral opvalt, is dat slaaptekort bij ondernemers geen incident meer is, maar een structureel gegeven. Vermoeidheid wordt vaak bijna als normaal beschouwd, terwijl net slaap een van de belangrijkste beschermingsfactoren is tegen langdurige uitval en noodzakelijk is voor je concentratie. Na 24 uur slaaptekort zien we meetbare verstoringen in de hersennetwerken die verantwoordelijk zijn voor aandacht en informatieverwerking.” – Eva Deschans, CEO bij Waldon

Financiële bezorgdheden

Hoewel bijna 9 op de 10 bevraagde ondernemers (87 procent) hun onderneming als financieel gezond beschouwen, leeft er onder de oppervlakte wel wat onzekerheid. Bijna de helft (45 procent) vreest dat hun spaargeld onvoldoende is bij tegenslagen en een derde zegt financieel net rond te komen. Ook geeft 1 op de 3 toe dat ze omwille van de situatie onvoldoende kunnen leven zoals ze willen. De grootste zorgen situeren zich bij de toekomst: twee derde van de ondernemers (66 procent) maakt zich namelijk zorgen over de omvang van hun pensioen.

1 op 8 valt langdurig uit

Die dagelijkse stress, financiële zorgen en slechte nachten zijn dan ook dé voedingsbodem om voor langere tijd uit te vallen. 2 op de 5 ondernemers worden door hun omgeving dan ook gewaarschuwd voor een burn-out. 1 op de 8 viel de voorbije jaar effectief uit door mentale uitputting, stress of een burn-out. Alleen schatten zij het risico om uit te vallen bij zichzelf bijzonder laag in. 32 procent zegt dat een burn-out hen niet kan overkomen, terwijl bijna de helft (48 procent) zijn eigen risico lager inschat dan 5 op 10. De studie wijst ook op een duidelijke ondersteuningskloof: 60 procent voelt zich onvoldoende ondersteund om een langdurige uitval te voorkomen, terwijl 53 procent de drempel om hulp te zoeken te hoog vindt.

“Ondernemers zijn gewend om problemen op te lossen en vooruit te kijken. Dat maakt hen veerkrachtig. Stress op zich vormt geen gevaar, want het menselijk lichaam is gebouwd om piekbelasting aan te kunnen. Maar het risico bestaat dat langdurige stress genormaliseerd wordt en signalen van overbelasting te laat worden herkend. Je kan niet altijd ‘aan’ blijven staan, je moet echt wel herstelmomenten voorzien door mentaal afstand te nemen van het werk. Het is dan ook niet toevallig dat veel ondernemers ziek worden op vakantie. Door pauze te nemen, valt het pantser dat je tijdens stressmomenten beschermt weg en komen sluimerende klachten bovendrijven. Een overactief brein blijft doormalen, zelfs wanneer het lichaam rust. De bevraging toont die paradox in realiteit: ondernemers nemen vakantie, proberen gezonder te leven en sporten regelmatig, maar 58 procent botst op werkdruk en 57 procent op tijdstekort. De context saboteert dus vaak de intentie.” - Maarten Dom, Technical Director Life, EB, Invest en Partner bij Hillewaere Insurance

Ogen bij ondernemers openen

Al die alarmbellen ziet Hillewaere Insurance dagelijks afgaan tijdens hun gesprekken met ondernemers. Met de resultaten uit het onderzoek hoopt de verzekeraar de ogen bij zo veel mogelijk ondernemers te openen om hen zo beter te wapenen tegen de dagelijkse stress en andere kopzorgen. ​

In de volgende Whitepaper vindt u meer inzichten en duiding terug.

Perscontact: