Minister legt eerste steen herbestemming Panquin-site

Historisch erfgoed wordt hart van duurzame wijk met eigen geothermische warmtenet

Story image

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele heeft de eerste steen gelegd van de langverwachte herontwikkeling van de historische Panquin-site in Tervuren. Projectontwikkelaar ION restaureert samen met de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV de beschermde kazerne en maakt van de oude militaire site een woonbuurt in een nieuw park met vijver dat aan de gemeente en haar bewoners wordt opengesteld. De volledige nieuwe wijk wordt aangesloten op een eigen geothermisch warmtenet en wordt daarenboven voorzien van een waternet voor de recuperatie van regen- en douchewater. Of hoe een 250 jaar oude site koploper kan worden in de duurzame technieken van de toekomst.

Voor de realisatie van het project hebben ION en PMV het consortium van aannemers Denys en Louis De Waele aangesteld.Het Hoefijzergebouw en de Orangerie, sinds 2004 officieel erkend als erfgoed, worden in ere hersteld en vormen het hart van het nieuwe project. Martin’s Hotels zal er een viersterrenhotel met 108 kamers huisvesten onder de naam Martin’s Panquin. De gemeente Tervuren zal er het gemeentelijk museum onderbrengen.

Groene verbinding

In de wijde omgeving errond verrijzen vier appartementsgebouwen, samen goed voor een honderdtal wooneenheden en enkele kantoorruimtes, midden in een nieuw park van ruim 10.000 vierkante meter. Die ruimte was vroeger militair domein en verboden te betreden, maar wordt nu grotendeels onthard en heraangelegd tot een openbare groenzone met een nieuwe vijver. Op die manier ontstaat een groene verbinding tussen het Park van Tervuren en de Robiano-vijvers, zodat het hele gebied een mooi geheel vormt. De vijver helpt daarenboven bij het natuurlijk infiltreren van regenwater op de site, zodat er geen water via de riolering wegvloeit.

“Bij ION realiseren we ons hoe betekenisvol deze plek is. Het komt er bij de herbestemming en herinrichting van het erfgoed dan op aan om de kracht van de rijke geschiedenis van deze site te respecteren en te versterken door ze een nieuwe invulling te geven en van de gepaste omkadering te voorzien. Het is een eer om een nieuw hoofdstuk toe te voegen aan de al rijke geschiedenis van de site.” Kristof Vanfleteren, co-CEO ION

100 keer 110 meter diep boren

En die nieuwe toekomst oogt groener dan ooit. Zo worden alle toekomstige gebruikers van de site, aangesloten op een fossielvrij warmtenet, in samenwerking met energiespecialist Noven. Zowel het gerenoveerde monument als de nieuwbouwappartementen worden erdoor verwarmd en gekoeld. Dit wordt mogelijk gemaakt door het toepassen van geothermie, meer specifiek een BoorgatEnergieOpslag-veld (BEO) of een ondergronds reservoir waar aardwarmte kan worden getankt en opgeslagen. Dit BEO-veld bevindt zich onder het centrale plein langs het hotel, een mooie samenwerking met het gemeentebestuur in Tervuren en de hoteluitbater.

“Om dit mogelijk te maken, worden op het Hoefijzerplein een 100-tal buizen 110 meter diep in de grond geboord. De installatie van zo’n warmtebatterij is een kostelijke, maar vooral zeer duurzame ingreep. Via het BEO-veld kunnen onze warmtepompen in de winter warmte uit de bodem onttrekken, een efficiënte en fossielvrije manier om warmte te maken. De bodem wordt zo afgekoeld, en deze koude kunnen we in de zomer dan weer gebruiken om de gebouwen af te koelen. De site zal daardoor zo goed als fossielvrij zijn, wat resulteert in een besparing van meer dan 230 ton CO2 per jaar.” Jeroen Rabaey, CEO Noven

Bovendien wordt alle regenwater van de daken en het douchewater van de bewoners en hotelgasten opgevangen, gezuiverd en opnieuw gebruikt. Op die manier wordt erg bewust omgesprongen met water. Het overtollige regenwater wordt geïnfiltreerd in de grond via de nieuwe vijver.

Welvaart creëren

Grote uitdaging in projecten met een hart voor erfgoed is dat op een rendabele manier te doen en een maatschappelijke meerwaarde te creëren in overleg met alle bevoegde instanties. Naast de gemeente Tervuren zijn ook het Agentschap Natuur en Bos, Ruimte Vlaanderen en het Agentschap Onroerend Erfgoed betrokken bij het project. Een monument restaureren brengt heel wat risico’s met zich mee, neemt al snel dubbel zo veel tijd als een nieuwbouw en het economisch rendement is laag. Om tot een gedegen plan te komen voor het 250 jaar oude monument sloeg projectontwikkelaar ION de handen in elkaar met de Vlaamse participatiemaatschappij PMV, die de brug slaat tussen de privésector en de overheid.

“Met gerichte investeringen en een geïntegreerde aanpak wil PMV potentieel rendabele erfgoedlocaties opnieuw activeren en openstellen voor het publiek, uiteraard met respect voor de erfgoedwaarden en de draagkracht van de locatie. Dergelijke projecten zijn nooit eenvoudig: het vereist ervaring om overheden en investeerders met elkaar te verbinden. In dit project hebben we ook mee gefinancierd: zo maken we het makkelijker voor commerciële partners doordat we een deel van de financiële en ontwikkelingsrisico’s mee delen. Panquin is een illustratie van wat met erfgoed gerealiseerd kan worden als alle partijen constructief hun rol spelen.” Michel Casselman, algemeen manager PMV
“Ik heb zelf wat ondernemersbloed meegekregen uit de familie en heb veel respect voor ondernemers die niet vies zijn van een uitdaging. Want dat is het echt wel, ons erfgoed op een zinvolle en duurzame manier beschermen en opwaarderen. In 2014 heeft de laatste militair de kazerne verlaten en sindsdien staat dit gebouw leeg. Als een gebouw niet gebruikt wordt, raakt het in verval en riskeren we uiteindelijk een stuk van onze geschiedenis en identiteit te verliezen. Een nieuwe invulling geven aan gebouwen en zo de continuïteit verzekeren zijn dus essentieel en dat stimuleren we graag, zeker als dat ook welvaart en economische activiteit creëert. Daarom hebben we ook de procedure om steun aan te vragen vereenvoudigd en ingekort. We hebben in Vlaanderen heel wat erfgoed waar we trots op mogen zijn, en dat tonen we graag." Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele

90% op plan verkocht

Alle appartementen zijn reeds in voorverkoop. Nieuwbouw ‘Poort’, met 33 appartementen werd in samenwerking met het gemeentebestuur van Tervuren voorbehouden voor betaalbaar wonen voor Tervurenaars, en is op vandaag nagenoeg helemaal uitverkocht. Op die manier hebben heel wat jonge Tervurenaars de kans gekregen om in Panquin te wonen. In de drie andere gebouwen – ‘Toren’, ‘Plein’ en ‘Park’ ­– ​ is 90% van de appartementen reeds op plan verkocht. De eerste bewoners van de site zullen eind 2024 hun intrek kunnen nemen. Het Martin’s hotel in het Hoefijzer en het gemeentelijk museum plannen ongeveer gelijktijdig hun deuren te openen.

Het uitgestrekte gebied rondom Panquin is al sinds de middeleeuwen een imposante plaats waar geschiedenis wordt geschreven. Eerst werd het door de hertogen van Brabant gebruikt als jachtgebied en later verder uitgebouwd met een kasteel, uitgestrekte tuinen en een orangerie. Als pronkstuk bouwde Karel van Lorreinen er een indrukwekkende paardenstoeterij in de vorm van een hoefijzer. In 1897 maakte het gebouw deel uit van de wereldtentoonstelling in het Jubelpark en later namen de Belgische cavalerie, gendarmerie en rijdende artillerie er opnieuw hun intrek. Nadat de soldaten die hier vertrokken in 1944 een klinkende overwinning behaalden op het front van WO I, kreeg het Hoefijzer de naam van de gesneuvelde Belgische commandant Georges Panquin.

Kristof Vanfleteren CEO en co-founder, ION
Isabel Lauwers Communicatie, Bereal

 

 

Over ION

ION is een snelgroeiende Belgische projectontwikkelaar en investeerder uit Waregem (West-Vlaanderen) die in 2011 werd opgericht door Davy Demuynck, Kristof Vanfleteren en Paul Thiers. Zijn ontwikkelingsportfolio bevat meer dan 120 vastgoedprojecten, verspreid over heel België. ION zorgt onder meer ook voor de herontwikkeling van de iconische Boerentoren in Antwerpen, die een unieke ‘cultuurtoren’ wordt. Hedendaagse architectuur, superieure duurzaamheid en innovatie staan centraal bij alle projecten, die de steden van morgen mee vorm geven. De Belgische projectontwikkelaar is sinds kort ook in Nederland en Luxemburg aan de slag. Zijn dynamisch team van 155 medewerkers beschikt over de nodige commerciële, technische, financiële en juridische kennis voor de verschillende residentiële en commerciële vastgoedprojecten. ION kan dus voldoen aan de hoogste normen van vandaag, rekening houdend met de verwachtingen van morgen.

 

Over PMV

PMV is een Vlaamse investeringsmaatschappij die de toekomst van de Vlaamse economie vormgeeft. PMV financiert beloftevolle bedrijven van bij de prille start, tot en met de groei en internationalisering. PMV biedt financiële oplossingen op maat aan alle ondernemers met een goed businessplan en een sterk managementteam. Zij doet dat met kapitaal, leningen en waarborgen. Daarnaast realiseert zij met en voor de overheid, en andere partners, (vastgoed)projecten die belangrijk zijn voor de welvaart en het welzijn in Vlaanderen. PMV beschikt over een portfolio met 1,6 miljard euro in beheer.

Over Bereal

Credible real estate communication